ఆర్ సూర్యమూర్తి
మోదీ పాలనలో సగటు భారతీయులు సంపాదించే దానికంటే ఎక్కువగా రుణపడి ఉన్నారు. అందువల్ల కేంద్రంలోని నరేంద్రమోదీ ప్రభుత్వం అభివృద్ధితో పాటు సమన్యాయంపై దృష్టి కేంద్రీకరించాల్సిన అవసరం ఎంతైనావుంది. పార్లమెంట్ వర్షాకాల సమావేశాల సందర్భంగా ఇటీవల పార్లమెంట్లో ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ రెండు సంబంధంలేని ప్రశ్నలకు ఇచ్చిన సమాధానాలు భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ వాస్తవికతను కల్లకట్టినట్టు చూపాయి. తలసరి ఆదాయం, తలసరి ప్రజా రుణంపై ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ ఇచ్చిన సమాధానాలు 2025 మధ్యలో భారతదేశ దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ ఏ విధంగా ఉన్నదో తెలిపాయి. ఈ సమాధానాలు చూసిన వెంటనే ప్రభుత్వ గణాంకాలు భరోసా ఇస్తున్నట్లు అనిపిస్తాయి. లోతుగా పరిశీలిస్తేగాని అసలు బండారం బయటపడదు. తలసరి నికర జాతీయ ఆదాయం (ఎన్ఎన్ఐ) 2014-15లో రూ.72,805 నుంచి 202425లో రూ.1,14,710కి పెరిగింది - దశాబ్దంలో ఇది 57.5% పెరుగుదల. ఇంతలో, కేంద్ర ప్రభుత్వం 203031 నాటికి తన అప్పు-జీడీపీ నిష్పత్తిని 50శాతానికి తగ్గిస్తామని హామీ ఇచ్చింది. అయితే, ఈ గణాంకాల వెనుక మరింత ఇబ్బందికరమైన చిత్రం ఉంది – పెరుగుతున్న ప్రాంతీయ అసమానతలు, భరించలేని రుణ భారాలు, వృద్ధి, సమానత్వం మధ్య నిరంతర విధాన అంతరం కనిపిస్తోంది. లోక్సభ నక్షత్ర గుర్తు లేని ప్రశ్నలలోని డేటాను కలిపి పరిశీలించినప్పుడు, భారతదేశ వృద్ధి స్వభావం, ‘‘సబ్ కా సాథ్, సబ్ కా వికాస్’’ ప్రయోజనాలు సగటు పౌరుడికి చేరుతున్నాయా అనే దాని గురించి ప్రాథమిక ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతాయి. ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ గణాంకాల ప్రకారం, 202425లో తలసరి ఆదాయం స్థిర ధరల వద్ద రూ.1,14,710గా ఉంది. ఇది ద్రవ్యోల్బణానికి సర్దుబాటు చేసిన తర్వాత కూడా వాస్తవ ఆదాయ వృద్ధిని, జాతీయ శ్రేయస్సు పెరుగుతుందని సూచిస్త్తోంది. అయినప్పటికీ, 2025 మార్చి 31 నాటికి కేంద్ర ప్రభుత్వ తలసరి రుణ బాధ్యత రూ.1,32,059.66గా ఉంది - అంటే సగటు భారతీయుడు సాంకేతికంగా ప్రభుత్వ రుణదాతలకు ఒక సంవత్సరంలో సంపాదించే దానికంటే ఎక్కువ రుణపడి ఉంటాడు. విడిగా చూస్తే, ఈ రెండు గణాంకాలు ఆందోళనకరంగా ఉండకపోవచ్చు. కానీ కలిపి చూస్తే, అవి ఒక విరుద్ధమైన విషయాన్ని ప్రదర్శిస్తాయి: పౌరులు ఎక్కువ సంపాదిస్తున్నప్పటికీ, వారు ఏకకాలంలో పెరుగుతున్న ప్రజా రుణంతో భారం పడుతున్నారు - దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక స్థిరత్వం, ప్రభుత్వ పెట్టుబడి సామర్థ్యాన్ని దెబ్బతీసే ఒక అదృశ్య పన్ను వీరిని పీడిస్తోంది. ఈ ముఖ్యమైన అంశాలను పరిశీలిస్తే, ప్రభుత్వ బాధ్యతలపై వడ్డీ చెల్లింపులు 202223లో రూ.9.29 లక్షల కోట్ల నుంచి 202425లో రు.11.18 లక్షల కోట్లకు పెరిగాయి, 202526 సంవత్సరానికి బడ్జెట్లో రూ.12.76 లక్షల కోట్లు కేటాయించారు. మొత్తం కేంద్ర ప్రభుత్వ వ్యయంలో దాదాపు పావు వంతు ఆరోగ్యం, విద్య లేదా మౌలిక సదుపాయాలకు కాకుండా పాత అప్పులను తీర్చడానికి ఖర్చు చేస్తోంది. 202526లో ద్రవ్యలోటును జీడీపీలో 4.4%కి తగ్గించి, 2026 నుంచి రుణ భారాలను తగ్గించేందుకు ప్రయత్నిస్తామని ప్రభుత్వం తెలిపింది. అయినప్పటికీ ఈ ప్రణాళిక విశ్వసనీయత బలమైన జీడీపీ వృద్ధి, పన్ను పెరుగుదల గురించిన అంచనాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది - ఈ రెండూ ప్రపంచ ఆర్థిక సంక్షోభం, అసమాన దేశీయ పునరుద్ధరణ మధ్య అనిశ్చితంగా ఉన్నాయి. తలసరి ఆదాయ డేటా నుంచి అత్యంత స్పష్టమైన అంతర్దృష్టి రాష్ట్రాల మధ్య స్పష్టమైన వ్యత్యాసం. 202425లో గోవా, కర్నాటక, తెలంగాణ, తమిళనాడు, మహారాష్ట్ర తలసరి ఆదాయం రూ. 1.75 లక్షల కంటే ఎక్కువగా ఉందని నివేదించగా, బీహార్, ఉత్తరప్రదేశ్, జార్ఖండ్, మధ్యప్రదేశ్ రూ. 75,000 కంటే తక్కువగా ఉన్నాయి. వాస్తవానికి, బీహార్ తలసరి ఆదాయం గోవాలో దాదాపు ఆరవ వంతు. ఒడిశా, కర్నాటక, తెలంగాణ వంటి కొన్ని రాష్ట్రాలు గత దశాబ్ద కాలంలో వారి తలసరి ఆదాయాన్ని దాదాపు రెట్టింపు చేశాయి, మరికొన్ని రాష్ట్రాలు రక్తహీనత వృద్ధిని నమోదు చేశాయి. పదేళ్ల కాలంలో బీజేపీ పాలిత ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్ర తలసరి ఆదాయం కేవలం 47.9% మాత్రమే పెరిగింది, తెలంగాణలో ఇది 85% కంటే ఎక్కువగా, ఒడిశాలో ఇది 96.7% కంటే ఎక్కువగా ఉంది. ఈ వైవిధ్యం కేవలం వేర్వేరు ప్రారంభ బిందువులలో మాత్రమే కాకుండా విద్య, పారిశ్రామికీకరణ, పాలన, పెట్టుబడిలో నిర్మాణాత్మక అసమానతలను ప్రతిబింబిస్తుంది. సమ్మిళిత వృద్ధికి సంబంధించిన కేంద్రం కథనం అటువంటి అంతరాలు పెరుగుతున్నప్పుడు, తగ్గడం లేదు. ప్రభుత్వం ఆదాయ వృద్ధిలో అసమానతలకు ‘‘ఆర్థిక అభివృద్ధి స్థాయిలు, రంగాల కూర్పు, నిర్మాణాత్మక అసమానతలు, పాలనా యంత్రాంగాలు’’ కారణమని చెబుతోంది. నిజమే అయినప్పటికీ, ఈ నిష్క్రియాత్మక నిర్ధారణ కేంద్రం సొంత జవాబుదారీతనం నుంచి పక్కదారి పడుతోంది. లక్ష్యంగా పెట్టుకున్న ఆర్థిక బదిలీలు లేకపోవడం, ఆలస్యమైన జీఎస్టీ పరిహారం, ఒకే పరిమాణానికి సరిపోయే ఆర్థిక విధానాలు తరచుగా రాష్ట్ర స్థాయి దుర్బలత్వాలను తీవ్రతరం చేస్తున్నాయి. అంటే రోగ నిర్ధారణ కేంద్రం సొంత జవాబుదారీతనం నుంచి పక్కదారి పడుతోంది.
అంతేకాకుండా, ‘‘సబ్ కా సాత్’’ పట్ల కేంద్రం వాక్చాతుర్య నిబద్ధత తరచుగా పేద రాష్ట్రాలను బడ్జెట్ నిర్లక్ష్యం చేస్తుంది, ఎందుకంటే అవి మానవ మూలధనంలో పెట్టుబడి పెట్టడానికి లేదా ప్రైవేట్ పెట్టుబడులను ఆకర్షించడానికి తక్కువ సన్నద్ధంగా ఉంటాయి. సమాఖ్య వ్యవస్థలో, పెరుగుతున్న జాతీయ ఆదాయం విజయానికి ఏకైక కొలమానం కాదు – రాష్ట్రాలలో తలసరి ఆదాయాల కలయిక లక్ష్యం కావాలి, కేవలం గణాంక ఉప ఉత్పత్తి కాదు. ఆర్థిక పరిస్థితిపై డాంబికాలు పలికే కేంద్ర ప్రభుత్వానికి ఈ గణాంకాలు విజయోత్సాహాన్ని కాదు, ఆత్మపరిశీలన చేసుకోవాల్సిన అవశ్యకతను నొక్కిచెపుతున్నాయి. గ్రామీణ కార్మికులు, అసంఘటిత కారిక కార్మికులు, సూక్ష్మ వ్యాపారవేత్తలకు ఆదాయం తగ్గిపోతుందా? పెరుగుతున్న ద్రవ్యోల్బణం, నిరుద్యోగం లేదా అప్పుల ద్వారా ఇది భర్తీ చేయబడుతుందా? అన్నది ప్రశ్న. విధాన తృప్తిలో ప్రమాదం ఉంది-ఇక్కడ సగటు వృద్ధి కొలమానాలు లేమిలను కప్పివేస్తాయి. పెరుగుతున్న ప్రజా రుణాన్ని అవసరమైన చెడుగా పక్కనపెట్టారు. భారతదేశానికి మరింత స్థిరమైన, బహుమితీయ ఆర్థిక వ్యూహం అవసరం. విధాన నిర్ణేతలు స్థూల ఆర్థిక దృక్పథాల నుంచి సూక్ష్మ ఆర్థిక న్యాయం వైపు – వృద్ధిని గొప్పగా చెప్పుకోవడం నుంచి దాని న్యాయమైన పంపిణీని నిర్ధారించడం వరకు – దృష్టి సారించాలి.
(న్యూయేజ్ ఆగస్టు 03`09 సంచిక నుంచి)
