ఆరేళ్లలో రూ.2,586 కోట్ల వ్యయం
ప్రధాని మోదీ చిత్రాýతో ప్రకటనలు
ప్రజాధనం వృథా
న్యూఢిల్లీ: రైల్వే స్టేషన్లు, పెట్రోల్ బంకులు, ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు, పత్రికలు, డిజిటల్ వేదికలు ఇలా అనేక చోట్ల ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోదీ చిత్రాలతో ప్రభుత్వ ప్రకటనలు కనిపిస్తున్నాయి. ప్రజా సంక్షేమ పథకాలు, ప్రభుత్వ కార్యక్రమాల గురించి సమాచారాన్ని ప్రజలకు చేరవేయడం ప్రభుత్వ బాధ్యతే అయినప్పటికీ, ఆ ప్రచారంలో రాజకీయ నాయకుల వ్యక్తిగత ప్రతిష్ఠకు ఎంత ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలనే అంశంపై తరచూ చర్చ జరుగుతోంది. సమాచార హక్కు చట్టం (ఆర్టీఐ) ద్వారా వెల్లడైన వివరాల ప్రకారం, 2020 నుంచి 2026 వరకు కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రకటనల కోసం రూ.2,586 కోట్లు ఖర్చు చేసింది. ఈ వ్యయం ప్రజలకు సమాచారాన్ని చేరవేయడానికేనా లేక ప్రభుత్వ కార్యక్రమాల రాజకీయ బ్రాండింగ్కూ ఉపయోగపడుతోందా అనే ప్రశ్నలు మరోసారి చర్చకు దారితీశాయి. సెంట్రల్ బ్యూరో ఆఫ్ కమ్యూనికేషన్ (సీబీసీ) సమాచారం ప్రకారం, టెలివిజన్, రేడియో, పత్రికలు, డిజిటల్ మాధ్యమాలు, హోర్డింగ్లు తదితర వేదికల ద్వారా ప్రభుత్వ ప్రకటనల కోసం ఈ నిధులు వాడారు. సెంట్రల్ బ్యూరో ఆఫ్ కమ్యూనికేషన్ (సీబీసీ) సమాధానం ప్రకారం, 2020 నుంచి 2026 వరకు ప్రకటనలకు కేంద్ర ప్రభుత్వం రూ. 2,586 కోట్లు ఖర్చు చేసింది. దీంతో పన్ను చెల్లింపుదారుల డబ్బు సంక్షేమ కార్యక్రమాలు, మౌలిక సదుపాయాలు, ఆరోగ్యం, విద్య వంటి ముఖ్య రంగాలకు వినియోగించాలేగానీ అధికార పార్టీ ప్రచారానికి కాదన్న విమర్శలు వస్తున్నాయి. మత విభజనలు, కార్పొరేట్ అనుకూల విధానాలు, అవినీతి ఆరోపణల మధ్య ఈ ఖర్చు మరింత వివాదాస్పదంగా మారిపోయింది. ప్రభుత్వ ప్రకటనలు ప్రజా సంక్షేమ పథకాల కంటే మోదీ వ్యక్తిత్వానికే అధిక ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నాయని విమర్శలు వస్తున్నాయి. పారదర్శకత, జవాబుదారీతనం, ప్రభుత్వ ప్రకటనల అసలు ఉద్దేశంపై ప్రశ్నలు పెద్ద ఎత్తున చర్చకు దారితీశాయి. ప్రచారం కోసం వేల కోట్ల ఖర్చు ఎందుకు? ఈ నిధులతో ప్రభుత్వ పాఠశాలలను నిర్మించడం లేదా ఆధునీకరించడం చేయవచ్చు. గ్రామీణ ఆరోగ్య సదుపాయాలను మెరుగుపర్చవచ్చు, ప్రజా సంస్థలను బలోపేతం చేయొచ్చు, సంక్షేమ పథకాలను విస్తరించవచ్చు, అదనపు ఉపాధి అవకాశాలను సృష్టించుకోవచ్చు అంటూ ప్రతిపక్షాలు, విశ్లేషకులు సూచించారు. ప్రజల పన్నుల రూపంలో సమకూరే నిధులను సంక్షేమ కార్యక్రమాలు, మౌలిక సదుపాయాలు, ఆరోగ్యం, విద్య వంటి రంగాలకు మరింతగా వినియోగించాల్సిన అవసరం ఉందని కొందరు విమర్శకులు అన్నారు. అయితే ఈ గణాంకాలు పూర్తి చిత్రాన్ని ప్రతిబింబించడం లేదని ప్రతిపక్ష నాయకులు, విశ్లేషకులు పేర్కొన్నారు. వివిధ కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖలు, ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు చేపట్టిన ప్రకటనల ఖర్చు ఇందులో చేరలేదన్నారు. ప్రభుత్వ ప్రకటనల్లో సంక్షేమ పథకాల కంటే నాయకుల చిత్రాలకు అధిక ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నారనే విమర్శలు వినిపిస్తున్నాయి. ప్రభుత్వ ప్రకటనల కోసం ఖర్చు చేస్తున్న నిధులను పాఠశాలల అభివృద్ధి, గ్రామీణ ఆరోగ్య సేవల బలోపేతం, సంక్షేమ పథకాల విస్తరణ, ఉపాధి అవకాశాల సృష్టి వంటి రంగాల్లో వినియోగించవచ్చని కొందరు అభిప్రాయపడుతున్నారు. అదే సమయంలో ప్రభుత్వ ప్రకటనల భారీ బడ్జెట్ మీడియా స్వాతంత్య్రంపై ప్రభావం చూపే అవకాశముందనే ఆందోళనలను కొందరు రాజకీయ నాయకులు, మీడియా విశ్లేషకులు వ్యక్తం చేస్తున్నారు. మరోవైపు ప్రభుత్వం ఈ విమర్శలను తోసిపుచ్చుతోంది. ప్రజలకు ప్రభుత్వ పథకాలు, సేవలు, అవగాహన కార్యక్రమాల గురించి సమాచారం అందించడం కూడా ఒక ప్రజా సేవేనని చెబుతోంది. ముఖ్యంగా గ్రామీణ, మారుమూల ప్రాంతాల్లో నివసించే ప్రజలకు సంక్షేమ పథకాల వివరాలు చేరవేయడంలో ప్రకటనలు కీలక పాత్ర పోషిస్తాయని వాదిస్తోంది. ఆరోగ్య పథకాలు, ఆర్థిక సమగ్రత కార్యక్రమాలు, డిజిటల్ అక్షరాస్యత, వ్యవసాయ సహాయ పథకాలు, సామాజిక సంక్షేమ కార్యక్రమాల గురించి ప్రచారం చేయకపోతే అనేక మంది లబ్ధిదారులు అందుబాటులో ఉన్న అవకాశాలను తెలుసుకోలేకపోవచ్చని అధికార వర్గాలు చెబుతున్నాయి. ప్రజారోగ్యం, విపత్తు నిర్వహణ, రోడ్డు భద్రత, ఓటరు అవగాహన, జాతీయ ఉత్సవాలు, స్మారక దినాల సందర్భంగా సమాచారాన్ని ప్రజలకు చేరవేయడంలో కూడా ప్రకటనలు ఉపయోగపడతాయని పేర్కొన్నాయి. ప్రభుత్వ అనుకూల వర్గాల అభిప్రాయం ప్రకారం, ఈ వ్యయాన్ని ప్రచార ఖర్చుగా కాకుండా ప్రజల్లో అవగాహన పెంపొందించేందుకు చేసే పెట్టుబడిగా చూడాలని… గత ప్రభుత్వాలు తమ కార్యక్రమాలు, విధానాలను ప్రజలకు తెలియజేయడానికి ప్రకటనలపై గణనీయంగా ఖర్చు చేశాయని వారు గుర్తుచేస్తున్నారు. ఇదిలావుంటే, ప్రజల పన్నుల డబ్బుతో అమలవుతున్న పథకాల గురించి తెలుసుకునే హక్కు ప్రతి పౌరుడికీ ఉంది. ఆ నిధులు ఎలా ఖర్చవుతు న్నాయి, ఆ వ్యయం ప్రజా ప్రయోజనాలకు ఎంత మేర ఉపయోగపడుతోందనే అంశాల్లో పారదర్శకత, జవాబుదారీతనం కోరే హక్కు కూడా వారికి ఉంది.
